Spis treści
Od 1 września 2026 r. uczniowie publicznych i niepublicznych szkół podstawowych nie mogą korzystać z telefonów komórkowych ani innych urządzeń umożliwiających komunikację, nagrywanie dźwięku lub obrazu [1]. Zakaz obowiązuje podczas lekcji, przerw i innych zajęć w placówce [1]. Nowe przepisy porządkują życie w szkole, ale nie odpowiadają na pytanie, które zadaje sobie wielu rodziców: czy moje dziecko ma problem z telefonem?
- Zakaz telefonów w szkołach i przedszkolach obowiązuje od 1 września 2026 r. [1]
- Obejmuje lekcje, przerwy, inne zajęcia w placówce oraz wybrane zajęcia poza szkołą, np. WF na zewnętrznych obiektach sportowych [1]
- Są wyjątki: m.in. zajęcia, pilny kontakt z rodzicami, zagrożenie zdrowia lub życia, choroba i niepełnosprawność [1]
- O problemie z telefonem świadczą utrata kontroli i skutki w codziennym życiu, nie sam czas przed ekranem
- Przy niepokojących sygnałach można skorzystać z bezpłatnej pomocy telefonicznej i poradni na NFZ
Czego dotyczy nowy zakaz
Prezydent podpisał nowelizację Prawa oświatowego 30 lipca 2026 r. [1]. Zakaz obejmuje uczniów szkół podstawowych, a także dzieci w przedszkolach, w szkołach z oddziałem przedszkolnym i w innych formach wychowania przedszkolnego [1]. Dotyczy zajęć w placówce oraz zajęć organizowanych poza jej terenem [1].
| Sytuacja | Telefon dozwolony? | Podstawa [1] |
|---|---|---|
| Zajęcia, sprawdzenie wiedzy | Tak, gdy uzna to nauczyciel | Decyzja nauczyciela |
| Pilny kontakt z rodzicami | Tak | Wyjątek od zakazu |
| Zagrożenie zdrowia lub życia | Tak | Wyjątek od zakazu |
| Choroba, niepełnosprawność | Tak, za zgodą dyrektora | Także aplikacje do monitorowania zdrowia |
Zakaz reguluje zachowanie w placówce. Nie wynika z niego, jak dziecko korzysta z telefonu po lekcjach, dlatego ewentualny problem trzeba oceniać w całym jego funkcjonowaniu.
Korzystanie z telefonu a problem
Samo korzystanie z telefonu nie jest jeszcze uzależnieniem. Raport CBOS zrealizowany dla KCPU (Młodzież 2025, maj 2026) zawiera osobny rozdział o aktywności online i problemowym korzystaniu z internetu przez młodzież [2]. Samo wyróżnienie takiego obszaru pokazuje, że oceniane jest korzystanie powodujące kłopoty, a nie każde korzystanie. Różnicę widać w zachowaniach:
| Obszar | Korzystanie zwykłe | Sygnał ostrzegawczy |
|---|---|---|
| Kontrola | Odkłada telefon, gdy trzeba | Nie potrafi przerwać mimo prób |
| Sen | Śpi o właściwej porze | Korzysta w nocy, jest zmęczone |
| Obowiązki | Odrabia lekcje | Zaniedbuje naukę |
| Emocje | Spokojna reakcja na odebranie | Silna złość lub lęk |
Pojedynczy objaw nie przesądza sprawy. Warto się niepokoić, gdy kilka z tych zachowań utrzymuje się dłużej i pogarsza życie dziecka. Więcej o objawach i diagnozie znajdziesz w tekście Uzależnienie od internetu, telefonu i social mediów.
Sygnały, na które warto zwrócić uwagę
- Sen: późne zasypianie, korzystanie z telefonu w nocy, zmęczenie w ciągu dnia.
- Nauka: pogorszenie ocen, zaniedbywanie zadań.
- Relacje: wycofanie z rodziny i spotkań z rówieśnikami.
- Nastrój: drażliwość, smutek lub lęk, zwłaszcza bez dostępu do telefonu.
- Reakcja na odebranie telefonu: silna złość, agresja lub płacz.
Podobne sygnały mogą mieć inne przyczyny, np. kłopoty emocjonalne, trudności w szkole lub w domu. Ich obecność oznacza potrzebę rozmowy z dzieckiem, a nie gotową diagnozę.
Jak rozmawiać z dzieckiem
- Zapytaj, co dziecko robi w telefonie i co mu to daje, zamiast zaczynać od oskarżeń.
- Ustalcie wspólne zasady, np. stałą porę odkładania telefonu na noc, i stosujcie je wszyscy w domu.
- Doceń to, co w sieci wartościowe: kontakt ze znajomymi, naukę, pasje.
- Unikaj odbierania telefonu w gniewie i bez wyjaśnienia.
- Jeśli rozmowy kończą się konfliktem lub dziecko się izoluje, poszukaj wsparcia specjalisty.
Ogólne zasady rozmowy z dzieckiem opisuje poradnik Dziecko a alkohol, nikotyna i narkotyki, a o wspieraniu bliskich w trudnej sytuacji przeczytasz w tekście Jak rozmawiać z osobą uzależnioną.
Gdzie szukać pomocy
Bezpłatnej pomocy możesz szukać w ramach NFZ. Zgłoś się do poradni zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży lub do poradni leczenia uzależnień. Informacji o dostępności świadczeń udzieli Telefoniczna Informacja Pacjenta NFZ: 800 190 590, całodobowo, 7 dni w tygodniu.
Pomoc telefoniczna:
- Telefon Zaufania - Uzależnienia Behawioralne: 801 889 880, codziennie 17:00-22:00, także w weekendy.
- Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży: 116 111, całodobowo, 7 dni w tygodniu.
- Ogólnopolski Telefon Zaufania Uzależnienia (KCPU): 800 199 990, codziennie 16:00-21:00.
Jeśli dziecko grozi sobie krzywdą, zrobiło sobie krzywdę albo jest w bezpośrednim zagrożeniu życia, zadzwoń pod numer alarmowy 112. Nie czekaj na termin w poradni.
Co dalej
Zakaz telefonów w szkole jest jednym z elementów, ale nie zastępuje rozmowy i uwagi w domu. Jeśli zauważasz u dziecka kilka opisanych sygnałów przez dłuższy czas, pierwszym krokiem może być spokojna rozmowa, a kolejnym konsultacja ze specjalistą.
Gdzie się leczyć bezpłatnie
Cały katalog: 857 placówek →Centrum Medyczne UNIMED - terapia uzależnień (komercyjnie)
Ośrodek Terapii Uzależnień Stare Juchy (OTU)
Ośrodek Terapii Uzależnień i Współuzależnień Radzimowice
Najpierw placówki z umową z NFZ, potem najkrótsze oczekiwanie. Kolejność nie zależy od opłat. Metodologia
Najczęstsze pytania
Ile czasu przed ekranem to już problem?
Sam czas nie wystarcza, by uznać, że dziecko ma problem. Ważne jest, czy korzystanie z telefonu odbiera dziecku kontrolę, wypiera sen, naukę i relacje oraz czy odebranie urządzenia wywołuje silne emocje. Przy niepokojących sygnałach warto skonsultować się ze specjalistą.
Czy zakaz w szkole rozwiązuje problem uzależnienia?
Nie. Zakaz dotyczy lekcji, przerw i innych zajęć w placówce oraz wybranych zajęć poza szkołą [1]. Nie zastępuje rozmowy w domu ani pomocy specjalisty, jeśli problem dotyczy także czasu poza szkołą.
Czy od zakazu są wyjątki?
Tak. Telefon może być używany, gdy nauczyciel uzna go za potrzebny do zajęć lub sprawdzenia wiedzy, gdy konieczny jest pilny kontakt z rodzicami albo przy bezpośrednim zagrożeniu zdrowia lub życia [1]. Dyrektor może zgodzić się na korzystanie z urządzenia ze względu na chorobę, niepełnosprawność lub inne szczególne potrzeby [1].
Czy zakaz obejmuje także przedszkola?
Tak. Zakazane jest wnoszenie i używanie urządzeń elektronicznych przez dzieci w przedszkolu, w szkole z oddziałem przedszkolnym i w innej formie wychowania przedszkolnego [1]. Wyjątek zdrowotny dotyczy też przedszkolaków [1].
Czy podobne objawy mogą mieć inną przyczynę?
Tak. Wycofanie, drażliwość, pogorszenie ocen czy problemy ze snem mogą wynikać np. z kłopotów emocjonalnych, trudności w szkole lub w domu. Dlatego nie warto stawiać diagnozy samodzielnie - lepiej porozmawiać z dzieckiem i zasięgnąć opinii specjalisty.
Gdzie zadzwonić, jeśli nie wiem, co robić?
Telefon Zaufania - Uzależnienia Behawioralne działa pod numerem 801 889 880, codziennie 17:00-22:00, także w weekendy. Dla dzieci i młodzieży działa Telefon Zaufania 116 111, całodobowo.
Co zrobić, gdy dziecko jest w kryzysie?
Jeśli dziecko grozi sobie krzywdą albo jest w bezpośrednim zagrożeniu życia, zadzwoń pod numer alarmowy 112. Nie czekaj na termin wizyty.
Źródła
- Rynek Zdrowia / PAP - Prezydent podpisał nowelizację Prawa oświatowego zakazującą korzystania z telefonów w przedszkolach i szkołach (30.07.2026) - dostęp 27 października 2026
- Fundacja CBOS na zlecenie KCPU - Młodzież 2025. Raport z badań ilościowych (maj 2026) - dostęp 27 października 2026
Jak powstał ten tekst. Szkic przygotowałem z pomocą modelu językowego wyłącznie na podstawie źródeł z listy powyżej. Każdą liczbę w tekście program porównał ze źródłami, a tekst z choćby jedną niezgodnością nie jest publikowany (stan na 27 października 2026). Recenzja merytoryczna certyfikowanego specjalisty psychoterapii uzależnień: w przygotowaniu. Tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani terapeutą. Widzisz błąd? Napisz.