Zakaz sprzedaży alkoholu na stacjach i nocna prohibicja - stan na 2026

Stan na 10 października 2026 r.: alkohol na stacjach paliw zostaje, ale nie w nocy. W czwartek 8 października Sejm uchwalił nowelizację ustawy o wychowaniu w trzeźwości, która wprowadza w całym kraju zakaz sprzedaży alkoholu na wynos między 22.00 a 6.00 - w sklepach i na stacjach ^[1][2]. Poprawkę, która całkowicie zakazywała handlu alkoholem na stacjach paliw, posłowie odrzucili: za było 8 osób, przeciw 430 ^[3][4]. Ustawa nie obowiązuje jeszcze - czeka ją Senat i decyzja prezydenta.

Co dokładnie uchwalił Sejm

Projekt powstał z połączenia dwóch projektów poselskich (druki 2007 i 2010), które wpłynęły do Sejmu we wrześniu 2025 r. Pierwsze czytanie odbyło się 23 stycznia 2026 r., Komisja Zdrowia przedstawiła sprawozdanie 29 lipca (druk 2856), a po drugim czytaniu 15 września projekt wrócił do komisji z poprawkami (druk 2856-A) ^[1][2][3]. Głosowanie końcowe odbyło się 8 października wieczorem ^[4].

Najważniejsze zmiany według tekstu komisji i przyjętych poprawek ^[2][3][4]:

• Nocny zakaz w całym kraju - nowy art. 14 ust. 1b: zakaz sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży między 22.00 a 6.00. Dotyczy sklepów i stacji paliw, nie dotyczy lokali, w których pije się na miejscu.
• Więcej władzy dla gmin - rada gminy będzie mogła dodatkowo ograniczyć sprzedaż w godz. 21.00-22.00 lub 6.00-9.00.
• Zakaz reklamy i promocji wszystkich napojów alkoholowych, także piwa, z karą grzywny od 30 tys. do 1 mln zł. Dotychczasowa reklama piwa może trwać do 31 grudnia 2027 r. Posłowie przyjęli poprawkę PSL wyłączającą spod zakazu część komunikacji o winie i tzw. wydarzenia enokulinarne.
• Obowiązkowe sprawdzanie wieku - przy wątpliwości sprzedawca musi zażądać dokumentu, a bez niego odmówić sprzedaży (dziś tylko "może").
• Opakowania do 300 ml tylko ze szkła lub metalu - koniec alkoholu w elastycznych saszetkach. Ostrzeżenia graficzne (ciąża, prowadzenie pojazdów, osoby do 18 lat) - po 24 miesiącach od ogłoszenia ustawy.
• Wyższe opłaty za zezwolenia - np. za sprzedaż napojów do 18% alkoholu z 525 zł do 1050 zł, powyżej 18% z 2100 zł do 4200 zł.
• Sprzedaż na odległość - Sejm przyjął poprawkę PSL (260 głosów za), która dopuszcza sprzedaż alkoholu przez internet przez firmy z zezwoleniem, pod warunkiem weryfikacji wieku przez krajowy system identyfikacji elektronicznej i dostawy nie wcześniej niż 24 godziny po zamówieniu ^[3][4].

Uwaga: piszę na podstawie druków i wyników głosowań nad poprawkami. Ostateczny tekst ustawy, przekazany Senatowi, w chwili pisania nie był jeszcze opublikowany - szczegóły mogą się zmienić w Senacie.

Co odrzucono

Jak jest dziś (do końca 2026 r.)

Do czasu wejścia nowej ustawy obowiązuje art. 12 ust. 4 obecnej ustawy: rada gminy może uchwałą ograniczyć nocną sprzedaż alkoholu na wynos, ale tylko w przedziale 22.00-6.00 ^[5]. Przepis działa od 9 marca 2018 r. ^[8].

Według raportu Instytutu Psychiatrii i Neurologii przygotowanego dla KCPU, od marca 2018 do grudnia 2025 r. uchwały podjęło 226 gmin lub miast, z czego w 15 uchylono je po decyzji wojewody lub sądu administracyjnego. Na koniec 2025 r. ograniczenia obowiązywały w 206 gminach, czyli w 8,3% wszystkich gmin; w 176 obejmowały całą gminę, w 30 tylko jej część ^[6]. Zakaz działa w 12 miastach wojewódzkich, m.in. we Wrocławiu, Krakowie, Gdańsku i Łodzi ^[6], a od 1 czerwca 2026 r. w całej Warszawie ^[7].

Czy nocne ograniczenia działają - co mówią badania

Najobszerniejsze polskie badanie zrobił zespół IPiN na zlecenie KCPU (2024-2025), analizując m.in. Olsztyn, Katowice i dane z województw ^[6]. Wnioski są wyważone:

• Ogólne spożycie nie spadło w miastach z zakazem bardziej niż w reszcie kraju. Autorzy tłumaczą to małym zasięgiem lokalnych zakazów i "turystyką alkoholową" do sąsiednich gmin ^[6].
• Mniej hospitalizacji z powodu zaburzeń psychicznych i behawioralnych wywołanych alkoholem tam, gdzie wprowadzono zakaz - z reguły większy spadek niż gdzie indziej. Autorzy piszą, że to przeczy przekonaniu, iż osoba uzależniona "zawsze znajdzie sposób" ^[6].
• Stabilny spadek przestępstw drogowych w Olsztynie; przy przestępstwach przeciwko życiu i zdrowiu efekt był krótkotrwały (2-3 lata) ^[6].
• Nie potwierdzono zwiększonego picia w dzień ani powstawania nielegalnych punktów sprzedaży ^[6].
• Rekomendacja zespołu: wprowadzić ograniczenie ustawą w całym kraju, co zlikwiduje "turystykę alkoholową" ^[6].

KCPU podaje, że w pilotażu w Warszawie (Śródmieście i Praga-Północ) interwencje straży miejskiej spadły o około 15%, policji o około 8%, a wykroczenia związane z piciem w miejscach publicznych o około 30% ^[7]. W ankiecie KCPU wśród gmin z zakazem ponad połowa respondentów wskazała spadek interwencji służb, a 41,7% wzrost poczucia bezpieczeństwa; sygnalizowano też, że stacje paliw nie odnotowały spadku dochodów ^[8].

Na poziomie międzynarodowym WHO w pakiecie SAFER zaleca, by nie wydłużać godzin sprzedaży alkoholu i skracać je tam, gdzie rosną szkody, a ograniczanie dostępności zalicza do najbardziej opłacalnych działań w profilaktyce chorób niezakaźnych ^[10].

Dlaczego stacje paliw w ogóle były tematem

Stacje są czynne całą dobę i w wielu miejscowościach to jedyny punkt, gdzie w nocy można kupić alkohol - tak opisywali je rozmówcy w badaniu IPiN, podnosząc też, że alkohol obok dystrybutora źle się kojarzy z prowadzeniem auta ^[6]. Gminy, które wprowadzały zakazy, czasem próbowały robić wyjątki dla stacji, co bywało podstawą do uchylenia uchwał ^[6]. Ogólnopolski zakaz nocny rozwiązuje ten problem bez zamykania sprzedaży w dzień. Więcej o prawie i ryzyku przy łączeniu alkoholu z prowadzeniem przeczytasz w tekście jazda po alkoholu - promile i kary.

Co dalej - harmonogram

Senat ma 30 dni na przyjęcie ustawy, poprawki lub odrzucenie; jeśli wprowadzi zmiany, wraca ona do Sejmu. Potem prezydent ma 21 dni na podpis, weto albo skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego ^[11]. Ustawa ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r., z wyjątkami dla ostrzeżeń na etykietach (18 i 24 miesiące od ogłoszenia) ^[2][3]. Jeśli którykolwiek etap się nie powiedzie, zostają obecne przepisy z gminnymi uchwałami ^[5].

Ten tekst zaktualizuję po głosowaniu w Senacie i decyzji prezydenta.

Jeśli zmiana przepisów dotyczy Ciebie bardziej, niż chciałbyś

Jeśli myśl o nocnym zakazie budzi niepokój, bo trudno Ci wytrzymać bez alkoholu do rana, to ważny sygnał, a nie powód do wstydu. Objawy uzależnienia opisuję w tekście uzależnienie od alkoholu.